Udruženje Slovaka Semberije Juraj Jánošík

Od 2006. godine u Biljeljini postoji Udruženje Slovaka Semberije “Juraj Jánošík”. Do sada su imali brojne aktivnosti i akcije iako u Bijeljini ima manje od 40 slovačkih porodica.

BD Specijal

Udruženje Slovaka Semberije osnovano je februara 2006. godine sa željom da se njeguju običaji i kultura Slovakaka i sa željom da se izgradi evangelička crkva u Bijeljini. Danas, Udruženje Slovaka Semberije ima 90 članova. Iako djeluje skromno ovo je ipak zadovoljavajući broj s obzirom da po trenutnim saznanjima u Bijeljini ima svega između 20-30 slovačkih prodica.

Najznačajniji ciljevi Udruženja su:
● Uspostavljanje evidencije Slovaka na području opštine Bijeljina
● Prikupljanje sredstava za izgradnju slovačke crkve
● Očuvanje i njegovanje slovačke tradicije, narodnih običaja, muzike i folklora
● Posjete i druženje sa ostalim Udruženjima iz BiH i regiona
● Organizovanje kulturno-umjetničkih manifestacija i susreta i druženja

Članstvo u Udruženju je otvorenog tipa i biti svaki građanin BiH koji iskaže želju može da postane član. Obaveza članova je plaćanje članarine za održavanje i rad Udruženja . Udruženje se do sada finasiralo iz bužeta opštine Bijeljina, koji su većinskim dijelom finansirali izgradnju crkve, projektima koji se finaniraju iz dijela budžeta namjenjen Udruženjima nacionalnih manjina opštine Bijeljina, članarine i povremenim ličnim donacijama.

Udruženje održava kontakt sa maticom preko Slovačke ambasade u Sarajevu, kao i preko slovačkih službenika iz Slovačke vlade koji povremeno posjećuju Udruženje i pokušavaju do potpomognu rad Udruženja na različitim aktovnostima i podrškom. Kancelarije za Slovake koji žive izvan matice koja je osnovana od strane slovačke države, je pomogala u izgradnji evangelističke crkve u Bijeljini.

Kada su Slovaci došli u Semberiju?

O doseljavanju Slovaka u Bijeljinu počelo je 1885. godine kada 12 porodica iz mjesta Pivnica, Kovačica, Ljuba, Bingula i Bački Petrovac naseljavaju u Ljeljenči. Slovaci su počeli da se naseljavaju u Bijeljini u potrazi za boljim životnim uslovima. Svi Slovaci koji su se tada doselili u Bijeljinu bili su poljoprivrednici. Pored poljoprivede, neki od Slovaka su su bili i zanatlije, kolarski i kovački zanati su bili među najzastupljenijim. Jedini poznati izuzetak, je Jozef Senohradski, industijalac koji je 1902.g. kupio zemlju i izgradio jednu od najmodernijih ciglana u tadašnjoj Bijeljini. Za razliku od prve, treća generacija Slovaka u Bijeljini se nakon 1945. godine okreće ka školovanju i daje veći broj intelektualaca.

Slovaci u Bijeljini, posebno oni koji su bili ekonomski moćniji, su značajno dopinosili i razvoju ovog kraja. Kao ilustracija ove tvrdnje su priznanja porodici Šimon, tačnije Mihajlu i njegovoj supruzi Julijani. Oni su darovali 4,5 dunuma zemlje u Ljeljenči za izgradnju osnovne škole kao i veliki novčani prilog. Pored ovoga, Mihajlo je odlikovan i ukazom kralja Petra II od 30.decembra.1937.g jer je kao volonter u dva mandata bio član Izvršnog odbora opštine Bijeljina. U to vrijeme, Julijana je bila jedan od osnivača Prostornog društva za obrazovanje ženske djece "Knjeginja Zorka".

Trenutne aktivnosti koje Udruženje sprovodi su sve u cilju implementiranje projekta "Iz bakine škrinje"nošnje i običaji kod Slovaka. Generalni cilj projekta je jačanje kapaciteta Udruženja kroz stvaranje novih partnerskih odnosa sa drugim Udruženjima i promovisanjem opštine Bijeljina. Projektom mislimo nabaviti 4 muške i 4 ženske nošnje sa kojim ćemo moći organizovati folklor i time uključiti mlađe članove Udruženja da nastave sa radom. Udruženje radi na promociji opštine Bijeljina na način da dočekuje slovačka udruženja, kao i ostala Udruženja iz Srbije, koja organizovano dolaze u posjetu etno-selu "Stanišić" i pravoslavnim manastirima, banji Dvorovi. Udruženje organizuje i posjete novosagrađenoj slovačkoj crkvi.

Udruženja Soovaka Semberije sarađuje sa brojnim udruženiima iz Srbije (koja dolaze u posjet), kao i sa Savezom nacionalnih manjina RS, KUD iz Erdevika, Pjevačkim društvom iz Šida i Udruženjem Roma opštine Bijeljina.

U Hrvatskoj i Srbiji postoje osnovne škole na slovačkom jeziku. U Bosni i Hercegovini nema škole na slovačkom jeziku, nema dovoljan broj Slovaka kako bi se održala nastava na slovačkom jezika. Udruženje je organizovalo tromjesečni kurs slovačkog jezika za početnike i one koji već znaju slovački. Projekat je finansirala Vlada Slovačke Republike. Oba stepena je uspiječno završilo 22 polaznika.

Pitali smo predsjednicu Udruženja Slovaka Semberije, Vjeročku Gajić da nam kaže ko je Juraj Jánošík i šta on predstavlja za Slovake?

"Juraj Jánošík, je Slovački Robin Hud, i postao je jedna od najvećih Slovačkih legendi i prikazan je u mnogim filmovima, slikama, književnim i dramskim djelima. Rečenica koja se najviše karakteriše ovu legendu je: On je uzimao od bogatih, a davao siromašnim." navodi Vjeročka.

Juraj Jánošík, možda jedan od najpoznatijih junaka u cijeloj Austro-Ugarskoj monarhiji, rođen je 1688 godine u Terchová (Terčova), mjesto u sjeveroistočnoj Slovačkoj.

Uhapšen je 1713 godine i nakon mučnog suđenja, pogubljen je 18. marta 1713 godine u Liptovský Mikuláš (Lipovski Mikulaš).

Svake godine se u rodnom gradu Juraja Jánošíka održava poznati festival folklora i muzike koji nosi naziv "Jánošíkove dni" (Janošikovi dani).

 

 

Kalendar događaja...
Naš prijatelj - Jooble!
Plavi telefon
Iskljucimo nasilje