Penzioneri Republike Srpske koji su cijeli ili većinski radni vijek proveli u Republici Srpskoj i BiH nemaju nikakvu dodatnu obavezu plaćanja doprinosa za zdravstveno osiguranje, osim one obaveze koju za njih već uplaćuje Fond za penzijsko i invalidsko osiguranje Republike Srpske, dakle ništa dodatno.

Takođe, penzioneri drugih zemalja koji su cjelokupan radni staž proveli u zemljama sa kojima BiH ima zaključen ugovor o socijalnom osiguranju takođe nemaju obavezu dodatnog plaćanja zdravstvenog osiguranja, jer za njih to plaća osiguranje zemlje iz koje primaju penziju.

Ko ima obavezu plaćanja doprinosa?

Obavezu plaćanja doprinosa za zdravstveno osiguranje po stopi od 10,2% imaju isključivo osobe koje:

• primaju penziju iz drugih država u kojima su provele većinski radni vijek, a imaju prebivalište u Republici Srpskoj (član 15. i 16. Zakona o obaveznom zdravstvenom osiguranju RS)
• primaju penziju iz država sa kojima BiH nema zaključen sporazum o socijalnom osiguranju, a u tim državama su takođe provela većinski radni vijek i imaju prebivalište u Republici Srpskoj.

Ova obaveza postoji bez obzira na manji dio staža ostvaren u Republici Srpskoj, jer se radi o licima koja većinski prihod ostvaruju izvan Republike Srpske.

Dakle, obavezu o kojoj se u javnosti najčešće pogrešno govori imaju samo oni koji su većinski radni vijek proveli u inostranstvu i po tom osnovu primaju većinski dio svoje penzije.

Tokom svog radnog vijeka, ta lica su:

• u inostranstvu radila,
• tamo ostvarivala prihode,
• tamo uplaćivala doprinose,
• i tamo koristila zdravstveni sistem.

Kada danas žive u Republici Srpskoj i ovdje koriste zdravstvenu zaštitu, ne plaćaju doprinose u državama iz kojih primaju penziju, pa im u pravilu taj dio primanja ostaje, dok zdravstvenu zaštitu koriste u Republici Srpskoj u punom obimu.

Zato je prirodno i logično da učestvuju u finansiranju sistema koji koriste u Republici Srpskoj.

Dakle, mišljenja koja se, za dnevnopolitičke potrebe, iznose u javnosti ne znače da se ova lica oslobode plaćanja doprinosa za zdravstveno osiguranje, već da za njih zdravstveno osiguranje plaćaju penzioneri Republike Srpske, zaposleni, kao i svi građani kroz budžet.

Takav pristup nije u skladu sa principom pravičnosti i solidarnosti na kojem počiva sistem obaveznog zdravstvenog osiguranja, niti je logičan ni moralan.

Kada je riječ o ustavnoj zaštiti djece, trudnica i starih, koja se u javnosti pogrešno i tendenciozno tumači, podsjećamo da je Republika Srpska još 2019. godine donijela zakonsko rješenje kojim je obezbijeđena zdravstvena zaštita za sve socijalno osjetljive kategorije stanovništva.

Naime, Zakonom o obaveznom zdravstvenom osiguranju jasno je propisano da se, ukoliko lice nema drugi osnov osiguranja, osiguranim licem smatraju, između ostalih:

• djeca, učenici i studenti,
• trudnice i porodilje,
• lica starija od 65 godina,
• lica sa invaliditetom,
• lica oboljela od malignih, hroničnih i drugih teških bolesti,
• lica bez prihoda, kao i druge posebno osjetljive kategorije.

Za ova lica doprinose ne plaćaju sami građani, već ih obezbjeđuje Republika Srpska iz budžeta, što je jasno propisano zakonom.

To znači da se ustavna zaštita ovih kategorija ne ogleda u tome da doprinosi ne postoje, već u tome da država preuzima obavezu njihovog plaćanja, kako bi se zaštitili najugroženiji.

S druge strane, lica koja većinski prihod ostvaruju iz inostranstva ne spadaju u kategorije za koje država preuzima tu obavezu, već su zakonom prepoznata kao poseban osnov osiguranja i u skladu s tim imaju obavezu učešća u finansiranju sistema koji koriste.

Zato se ova dva pitanja ne mogu izjednačavati.

Jedno je socijalna zaštita najugroženijih, koju finansira Republika Srpska iz budžeta, a drugo je uređenje sistema tako da svi koji koriste zdravstvenu zaštitu učestvuju u njenom finansiranju.

Zdravstveni sistem može biti pravičan samo ako ga koriste svi, a isti finansiraju u skladu sa svojom ekonomskom snagom.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici, Twitter nalogu i uključite se u našu Viber zajednicu.