Današnji horoskop najčešće povezujemo s dvanaest znakova i kratkim dnevnim prognozama, ali takav oblik je veoma udaljen od njegovih početaka. Prvi koraci nastali su u drevnoj Mesopotamiji, gdje se kretanje Mjeseca, planeta i zvijezda pažljivo bilježilo na glinenim pločicama. U početku se nebo nije tumačilo kao poruka o privatnom životu pojedinca, nego prvenstveno o vladaru, državi, ratu, žetvi ili poplavama.

Od znamenja za kralja do podataka o rođenju

U Babiloniji i drugim dijelovima Mesopotamije postojala je duga tradicija nebeskih znamenja. Pomračenja, neobičan izgled Mjeseca ili položaj planeta povezivali su se s mogućim događajima na zemlji. Takva tumačenja pripadala su učenim pisarima i bila su vezana za javne poslove, a ne za pitanje kakav će biti nečiji temperament ili ljubavni život.

Kroz vijekove su mesopotamski posmatrači prikupili izuzetno mnogo podataka o kretanju nebeskih tijela. To je imalo dvostruku posljedicu: razvijali su se precizniji načini računanja položaja Mjeseca i planeta, ali su se ti podaci i dalje koristili u okviru vjerovanja da nebeske pojave mogu nagovijestiti ljudske događaje.

Zašto baš dvanaest znakova

Oko 5. vijeka prije nove ere babilonski astronomi podijelili su pojas neba kojim se prividno kreću Sunce, Mjesec i planete na dvanaest jednakih dijelova, po 30 stepeni. Taj zodijak olakšao je računanje i upisivanje položaja nebeskih tijela. Nazivi i slike pojedinih dijelova oslanjali su se na ranija sazviježđa, pa se u njima prepoznaju Bik, Blizanci, Lav, Škorpija i drugi znakovi poznati i danas.

Važno je da znakovi zodijaka nisu isto što i stvarne, nejednako velike oblasti sazviježđa na nebu. Zodijak je prije svega bio uredan matematički okvir od dvanaest jednakih polja. Upravo je ta podjela postala osnova iz koje će kasnije izrasti astrologija kakvu prepoznajemo.

Najstariji sačuvani zapisi koji liče na lični horoskop potiču iz Babilonije, a najraniji se datiraju u 410. godinu prije nove ere. U njima su zabilježeni položaji Sunca, Mjeseca i planeta na datum rođenja. Ipak, ti tekstovi nisu bili isti kao kasniji horoskopi: uglavnom nisu sadržavali ključni element po kojem je horoskop dobio ime — izlazeću tačku neba u času rođenja.

Grčki dodatak koji je dao ime horoskopu

Nakon širenja veza između Mezopotamije, Egipta i grčkog svijeta u helenističkom razdoblju, babilonska znanja spojila su se s grčkim matematičkim i astrološkim tumačenjima. Tada se razvija složeniji natalni horoskop, zasnovan na datumu, približnom ili tačnom vremenu te mjestu rođenja.

Riječ horoskop dolazi od grčke riječi horoskopos, u značenju „onaj koji prati čas“. Odnosila se na ascendent, odnosno dio zodijaka koji se uzdizao na istočnom horizontu u trenutku rođenja. Kako se taj položaj brzo mijenja, dva čovjeka rođena istog dana, ali u različito vrijeme, prema toj tradiciji ne bi imala isti horoskop.

Grčki i rimski svijet proširili su ovu praksu daleko izvan kraljevskih dvorova. Horoskopi su se izrađivali za pojedince, a astrologija je postala dio svakodnevice u mnogim sredinama Mediterana. Kasnije su se njeni tekstovi i metode prenosili i mijenjali kroz arapski svijet i evropski srednji vijek.

Kako je nastao horoskop kakav čitamo danas

Kratka rubrika za svih dvanaest znakova zapravo je pojednostavljena verzija mnogo starijeg sistema. Ona se najčešće zasniva samo na znaku u kojem se Sunce nalazilo pri rođenju, dok tradicionalni natalni horoskop uzima u obzir i Mjesec, planete, ascendent i međusobne odnose tih položaja.

Istorijska veza astrologije i astronomije ne znači da su to danas iste oblasti. Astronomija je nauka koja proučava nebeska tijela putem posmatranja, mjerenja i provjerljivih objašnjenja, dok astrologija polazi od vjerovanja da njihovi položaji utiču na ljudske živote i događaje. Horoskop je zato istovremeno trag drevnog posmatranja neba i dugotrajne ljudske potrebe da se u njegovom poretku pronađe značenje.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici, Twitter nalogu i uključite se u našu Viber zajednicu.