125 godina od osnivanja istinskog muzičkog fenomena u Semberiji

Kustos Muzeja Tanja Lazić izjavila je Srni da je priprema izložbe bila prilika da se na jednom mjestu prikupi veliki broj priloga o aktivnostima „Srbadije”, posebno u novijem periodu, što predstavlja dobru osnovu za buduća istraživanja i radove.

Prema njenim riječima, izložba će publici predstaviti mali dio odabrane građe iz prebogatog opusa i dostignuća „Srbadije” kroz periode rada od 1899. do 1945. i od 1992. do 2024, najznačajnija dostignuća od 1992. godine i dio posvećen horskom festivalu „Majske muzičke svečanosti”.

- Izložbom o „Srbadiji”, horu svjetskog glasa i istinskom muzičkom fenomenu iz Bijeljine, još jednom naglašavamo važnost znanja, entuzijazma i posvećenosti u kulturi i njihov doprinos očuvanju tradicije, kulture i duhovnosti našeg naroda, kao i značaj njihove misije u slavu muzike - navela je Lazićeva.

Ona je istakla da je Srpsko pjevačko društvo „Srbadija” od osnivanja učestvovalo u svečanostima povodom gradske slave svetog Pantelejmona, zbog čega u Muzeju smatraju da su i ovogodišnji „Pantelinski dani” najbolje vrijeme za ovu prezentaciju.

Izložba se priprema povodom slave grada Bijeljina i „Pantelinskih svečanosti”, a biće otvorena u 19.30 časova u Muzeju Semberije.

TRADICIONALNE VRIJEDNOSTI

U materijalu pripremljenom za izložbu navedeno je da u posljednjoj deceniji 20. vijeka, uspostavljanjem novih društveno-ekonomskih i političkih odnosa, raspadom SFRJ i ratom u BiH, oživljavaju na javnoj sceni decenijama potisnute i zaboravljene vrijednosti sa naglašenim nacionalnim i tradicionalnim karakterom.

U takvim okolnostima, jula 1992. godine u Bijeljini, koja je bila jedna od rijetkih sigurnih oaza u teškom ratu, došlo je do ponovnog osnivanja Srpskog pjevačkog društva „Srbadija”.

Baštineći ime i repertoarski opus Srpskog pjevačkog društva osnovanog krajem 19. vijeka, nova „Srbadija” je za 32 godine postojanja postavila nove standarde horskog rada i rezultata na lokalnom, državnom i međunarodnom nivou. 

Uprkos brojnim preprekama i ograničenjima, „Srbadija” je brzo osvojila javni prostor i postala poznata po vrhunskom izvođenju domaćih i inostranih kompozicija duhovne i svjetovne muzike.

Poseban značaj pridaje se saradnji sa Srpskom pravoslavnom crkvom i liturgijskom pjevanju koje pune 32 godine neprekidno izvode u bijeljinskim pravoslavnim hramovima. 

Na desetogodišnjicu ponovnog osnivanja društva 2002. godine počinje organizacija Međunarodnog horskog festivala „Majske muzičke svečanosti” u Bijeljini, koji je već u prvim godinama postojanja od muzičkih stručnjaka iz regiona dobio status izuzetnog muzičkog događaja.

Kao rezultat brojnih nastupa na domaćoj i međunarodnoj sceni koje redovno prate medalje, nagrade i druga visoka priznanja, „Srbadija” je trenutno na svjetskoj rang-listi horova Fondacije „Interkultur” na 23. mjestu u kategoriji tradicionalne muzike, 36. mjestu u kategoriji mješovitih horova i 120. mjestu na ukupnoj rang-listi, što je najbolje rangirani hor iz Republike Srpske, BiH i regiona.

DOPRINOS 

Uz brojne muzički nadarene pojedince koji su bili članovi hora, najveća zasluga za uspjehe „Srbadije” svakako pripada dirigentu Desanki Trakilović koja horom rukovodi od prvog dana njegovog osnivanja, a od 2008. godine s jednakim uspjehom horom diriguje i docent doktor Jelena Trakilović.

- Svojim radom i izvanrednim muzičkim izvedbama Srpsko pjevačko društvo „Srbadija” postalo je sinonim kvaliteta domaće kulturne scene i vrhunski ambasador kulture srpskog naroda i naše zemlje - ocijenila je Lazićeva.

U godini u kojoj se navršava 125 godina od osnivanja prvog Srpskog pjevačkog društva „Srbadija”, čiji se nastanak 1899. vezuje za vrijeme okupljanja domaćih snaga u BiH pod austrougarskom vlašću, Lazićeva je istakla da su svojim muzičkim, kulturnim i nacionalnim radom doprinosili razvoju narodnog i prosvjetiteljskog duha i očuvanju nacionalne kulture.

Nakon zabrane aktivnosti tokom Prvog svjetskog rata, pomenuto društvo je u novoj Kraljevini SHS/Jugoslaviji obnovilo svoj rad i ubjedljivo držalo primat među gradskim horovima okupljajući najkvalitetnije pjevače i izvodeći najkvalitetniji repertoar.

Gašenje

Izložbom o „Srbadiji”, horu svjetskog glasa i istinskom muzičkom fenomenu iz Bijeljine, još jednom naglašavamo važnost znanja, entuzijazma i posvećenosti u kulturi i njihov doprinos očuvanju tradicije, kulture i duhovnosti našeg naroda, kao i značaj njihove misije u slavu muzike, kaže kustos Tanja Lazić