Urme su zreli plodovi datuljine palme, poznati po izraženoj slatkoći i mekanoj teksturi. Iako se često predstavljaju kao „zdrava zamjena za slatkiše“, ta formulacija je samo djelimično tačna: urme stvarno sadrže korisne hranljive materije, ali zbog malo vode u odnosu na svježe voće nose i dosta šećera u maloj količini.

Malo voće, dosta energije

Nutritivni sastav zavisi od sorte, veličine i stepena zrelosti. Kao ilustracija, 100 grama sorte Medjool ima oko 277 kilokalorija, gotovo 75 grama ugljenih hidrata, oko 6,7 grama vlakana i približno 696 miligrama kalijuma. Jedna veća Medjool urma, bez koštice, teška je približno 24 grama, pa nije isto pojesti dvije urme i punu šaku.

Vlakna su važnija od reputacije „superhrane“

Urme sadrže dijetalna vlakna, a upravo je to jedna od njihovih stvarnih prednosti u odnosu na bombone, kremove i druge slatkiše bez vlakana. Vlakna doprinose ukupnom unosu ove komponente ishrane, koja je povezana s povoljnijim zdravstvenim ishodima kada je redovno zastupljena kroz raznovrsnu biljnu hranu.

Kalijum je drugi vrijedan sastojak urmi. On je mineral potreban za normalan rad ćelija, nerava i mišića, ali urme nisu njegov jedini niti najvažniji izvor: ima ga i u krompiru, mahunarkama, mlijeku, jogurtu, povrću i drugom voću. Zato nekoliko urmi može biti koristan dodatak, ali ne može zamijeniti raznoliku ishranu.

Prirodni šećer ipak ostaje šećer

Činjenica da šećer u urmama potiče iz ploda ne znači da je količina nevažna. U suvom voću šećeri i kalorije nalaze se u znatno manjem obimu nego kod svježeg voća, pa se porcija lako potcijeni. To je naročito važno kada se urme dodaju u kolače, energetske kuglice, smutije ili namaze, gdje se uz njih često unose i drugi kalorični sastojci.

Nije tačno ni da sve urme imaju jednako nizak glikemijski indeks. Ispitivanje 17 sorti pokazalo je raspon od približno 43 do 75, što znači da odgovor organizma može zavisiti od sorte i količine. Glikemijski indeks je, osim toga, samo jedna osobina namirnice; stvarni obrok zavisi i od porcije te hrane koja se jede zajedno s urmama.

Šta istraživanja zaista pokazuju

Klinička istraživanja ne daju osnov da se urme predstavljaju kao lijek za šećernu bolest, povišen holesterol ili druge tegobe. U jednom randomizovanom istraživanju kod osoba sa tipom 2 dijabetesa, 60 grama urmi dnevno tokom 12 sedmica nije pogoršalo, ali nije ni poboljšalo pokazatelje regulacije šećera u krvi u poređenju sa jednakom količinom grožđica.

Drugo istraživanje, sa tri urme dnevno tokom 16 sedmica, takođe nije zabilježilo promjenu HbA1c, pokazatelja prosječnog šećera u krvi. Pregled nekoliko manjih studija ukazuje na mogući pad ukupnog holesterola kod osoba sa tipom 2 dijabetesa, ali rezultati za LDL, trigliceride i HDL nisu bili uvjerljivi, a razlike među studijama bile su velike.

Najrealnije je urme posmatrati kao hranljivo, slatko voće koje može imati mjesto u ishrani, posebno kada zamjenjuje slatkiš sa dodatim šećerom. Njihove prednosti dolaze od vlakana i mikronutrijenata, dok razumna količina ostaje važna zbog koncentrisane energije i ugljenih hidrata.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici, Twitter nalogu i uključite se u našu Viber zajednicu.