KINESKA PILETINA PREPLAVLJUJE EVROPU Jeftino meso ruši cijene i ugrožava domaće proizvođače

Podaci koje je dostavila Generalna uprava carina Kine pokazuju da je ova azijska država prošle godine izvezla proizvode od živinskog mesa u ukupnoj vrijednosti od 2,6 milijardi dolara, što je gotovo dvostruko više u odnosu na nivo iz 2020. godine.

Uporedo s tim, izvoz mliječnih proizvoda na putu je da ove godine dostigne 600 miliona dolara, udvostručivši se u roku od tri godine.

Poljoprivreda i prehrambena industrija ostaju među rijetkim sektorima u kojima Kina i dalje bilježi trgovinski deficit. On je prošle godine blago premašio 100 milijardi dolara, što je ogromna razlika, ali je u padu.

Tenzije na svjetskom tržištu mesa

Transformacija Kine iz kupca u izvoznika u punom je zamahu i ima „remetilački“ efekat na svjetsko tržište mesa, izjavio je Majkl Bodington, konsultant u agroalimentarnom sektoru.

U Aziji je uvoz tradicionalno dolazio iz Evrope i sa američkog kontinenta, objasnio je on. Sada postoji jeftinija alternativa, a proizvođači širom svijeta bore se da se nose s konkurencijom.

Prodor jeftinog živinskog mesa iz Kine privlači pažnju zapadnih proizvođača i regulatornih tijela, nagovještavajući nove trgovinske tenzije.

Ovaj fenomen podsjeća na strategiju koju je Peking primijenio u sektorima kao što su čelik, solarni paneli i električna vozila: preplavljivanje tržišta jeftinim proizvodima koji slabe poziciju međunarodnih konkurenata.

U julu je Evropska komisija pokrenula antidampinšku istragu o uvozu pekinške patke, nakon što su lokalni proizvođači tvrdili da subvencije koje dodjeljuje Kina stvaraju nelojalnu konkurenciju.

Prošlog mjeseca Komisija je uvela antidampinške takse u rasponu od 41 do 67 odsto na proteine iz graška porijeklom iz Kine. Za sada je živinsko meso izbjeglo takve mjere, iako evropske vlasti pažljivo prate tržište, izjavio je portparol Komisije.

Kinezi mijenjaju navike u ishrani

Decenijama je u Kini izraz „protein“ bio sinonim za svinjsko meso. Svinje su obezbjeđivale hranu za radnike koji su gradili gradove i radili u fabrikama koje su pokretale ekonomski bum zemlje.

Kina je postala dom za polovinu svjetskog fonda svinja, a njihova potrošnja žitarica, posebno soje, preoblikovala je trgovinske tokove od Srednjeg zapada Sjedinjenih Američkih Država pa sve do Brazila.

Kineska potražnja za svinjetinom obezbjeđivala je sredstva za život malim farmerima poput Huang Vejing, koja je počela da uzgaja svinje u svom selu u provinciji Hebej prije 20 godina.

Na vrhuncu svoje aktivnosti imala je više od 500 svinja. Ali ta era je prošla. Kada su novinari Rojtersa posjetili Huang u avgustu, ona je hranila svojih posljednjih 10 svinja. Sa dugovima od oko 75.000 dolara, ova žena planirala je da ih zakolje do jeseni.

– Gajim svinje više od dvije decenije, ali nikada nije bilo tako teško kao u posljednje dvije godine. Cijene svinjskog mesa su veoma niske. Ljudi iz grada su jednostavno prestali da jedu svinjetinu – izjavila je Huang (57).

Masni komadi svinjetine, osnovni sastojci tradicionalne kineske kuhinje, više nisu omiljeni među stanovnicima gradova koji brinu o zdravlju.

Potrošnja svinjskog mesa po glavi stanovnika opala je za 13 odsto u odnosu na maksimalni nivo zabilježen 2023. godine, prema zvaničnim podacima i izvještajima državnih medija. Istovremeno, potrošnja živinskog mesa po glavi stanovnika porasla je za više od 50 odsto u deceniji zaključno sa 2024. godinom.

Subvencije stvorile ogromnu hiperprodukciju

Vlasti u Pekingu podsticale su masovno širenje proizvodnje mesa i mliječnih proizvoda putem subvencija namijenjenih velikim proizvođačima. Cilj je bio jačanje prehrambene sigurnosti i obnova stočnog fonda nakon epidemije afričke kuge svinja 2018. godine i pandemije kovida 19.

Prema podacima Organizacije za ekonomsku saradnju i razvoj (OECD), subvencije su činile oko 13 odsto bruto prihoda kineskih poljoprivrednih proizvođača u periodu od 2022. do 2024. godine, što je udio skoro tri puta veći nego početkom 2000-ih.

Trenutno subvencionisane farme doprinose viškovima u proizvodnji. Prošle godine Kina je proizvela rekordnih 59 miliona tona svinjskog mesa, dok je proizvodnja živinskog mesa porasla za sedam odsto. Mliječni sektor je dvije godine ranije premašio zvanične ciljeve postavljene za 2025. godinu.

Cijene svinjskog mesa bile su najviše pogođene izuzetno slabom domaćom tražnjom, ali su pale i cijene živinskog mesa i mliječnih proizvoda.

Osvajanje evropskog i svjetskog tržišta

Za velike proizvođače, koji sve više dominiraju tržištem, izvoz predstavlja rješenje.

– Svaka kineska kompanija iz sektora stočarstva planira da se širi u inostranstvu. Ako želiš da rasteš, moraš ući na međunarodna tržišta – izjavio je Džang Juan, direktor marketinga za mliječne formule za odojčad u gigantu mliječne industrije Yili.

Kako se kineski proizvođači šire u inostranstvu, osvajaju tržišni udio na štetu etabliranih kompanija. Kinesko mlijeko u prahu trenutno konkuriše proizvodima iz Novog Zelanda i Evrope u zemljama poput Nigerije i Bangladeša.

Od 2022. godine Kina je udvostručila svoj tržišni udio u prerađevinama od živinskog mesa u Evropskoj uniji, dostigavši 10 odsto, dok ga je u Ujedinjenom Kraljevstvu utrostručila i premašila 14 odsto, prema podacima konsultantske kuće Gira. Ova ekspanzija vrši veliki pritisak na proizvođače u zemljama poput Njemačke.

Prehrambeni proizvodi uvezeni u EU moraju poštovati iste sanitarne standarde i standarde bezbjednosti kao i lokalni proizvodi, saopštila je Evropska komisija.

Evropska unija planira da od 2027. godine pojača sistem označavanja zemlje porijekla, počevši od proizvoda od živinskog mesa, piše Libertatea.ro, a prenosi Blic.