Privreda preopterećena stotinama raznih taksi

Na ovo godinama upozoravaju predstavnici privrede, ističući da to ubija konkurentnost i utiče na njene rezultate. Na nivou BiH postoje 203 neporeska prihoda koja privredi i građanima naplaćuju institucije BiH, dok je u registru parafiskalnih nameta na nivou Srpske navedeno oko 370 različitih vrsta naknada, taksi, kazni i sličnih nameta.

- To je potvrda preopterećenosti privrede. Neophodno je da se utvrdi svrsishodnost postojanja tih nameta, da se vidi kako se sakupljaju, kako se troše, kakva je suština njihovog postojanja i koliko je opravdana visina tih nameta, te da se dio njih ukine ili da se smanji što više njih - kaže portparol Privredne komore RS Vladimir Blagojević.

Trenutno se takva analiza radi za neporeske namete koji se plaćaju institucijama BiH u vidu administrativnih i drugih naknada, a koji su navedeni u registru pri Ministarstvu finansija i trezora BiH.

- Uspostava ovog registra je osnova za analizu ekonomske opravdanosti pojedinih vrsta neporeskih prihoda, njihovog uticaja na budžetske prihode, te uticaja na ukupno opterećenje privrede i građana i definisanje parafiskalnih nameta sa ciljem njihove racionalizacije i mogućih ukidanja. Po završetku analize biće poznato da li se neki od tih nameta mogu smanjiti ili ukinuti, što će i nakon predloga Ministarstva zavisiti od odluke Savjeta ministara - kaže portparol ovog ministarstva Nataša Krsman.

Upućeni stručnjaci nisu optimisti da će se država odreći velikog dijela tih prihoda, ali tvrde da se nešto od tih nameta može smanjiti. Mnoge takse su, upozoravaju, previsoke jer su se institucije kod njihovog donošenja vodile cijenama u zemljama okruženja.

- To bi se moglo uraditi u odnosu na Srbiju, ali nikako i u odnosu na Hrvatsku, koja ima pet puta veći BDP po glavi stanovnika od BiH. U BiH imamo i duplo više parafiskalnih nameta - ističu ekonomisti.

Dvostruko plaćanje

Po mišljenju stručnjaka, jedna od nelogičnosti je da se za izdavanje registarskih tablica plaća 20 KM, a u slučaju izgubljenih tablica plaća se 40 KM. To se, kažu, mora izjednačiti.

Treba se, ističu, riješiti i prakse da se plaća taksa za neki zahtjev, a potom i za izdavanje rješenja.

Privrednici, istovremeno, imaju saznanja da su neki od nameta koji se naplaćuju čak nezakoniti, odnosno da se plaćaju pojedine naknade na osnovu zakona koji više nisu u primjeni.