Priprema monografije Hrama Svetog Stefana u Bijeljini
Sa blagoslovom Episkopa zvorničko-tuzlanskog g. Fotija grupa autora priprema monografiju Hrama Svetog prvomučenika i arhiđakona Stefana na gradskom groblju u Bijeljini, u saradnji sa starješinom ovog hrama.
TEKST SE NASTAVLJA ISPOD OGLASA
Autori pozivaju sve zainteresovane koji u svojim privatnim arhivama posjeduju neke podatke, stare fotografije i dokumente o istorijatu Hrama Svetog Stefana i bijeljinskog gradskog groblja u Pučilama, da uzmu učešće u pripremi ove monografije. Adresa elektronske pošte za kontakt sa autorima monografije je: [email protected], ili redovnom poštom: Hram Svetog prvomučenika i arhiđakona Stefana, ul. Srpske vojske bb 76300 Bijeljina.
TEKST SE NASTAVLJA ISPOD OGLASA
Istoričar Saša Mirić, jedan od autora koji učestvuje u pripremi monografije Hrama Svetog Stefana, ističe uvjerenje da Bijeljinci mogu značajno da pomognu ovo istraživanje sa arhivskom građom koju čuvaju u svojim privatnim arhivama.
TEKST SE NASTAVLJA ISPOD OGLASA
- U dosadašnjem istraživanju došli smo do značajnih podataka o istoriji Hrama Svetog Stefana i gradskog groblja u Pučilama. Najviše arhivskih podataka o ovoj temi sačuvano je u Arhivu Eparhije zvorničko-tuzlanske a manji dio tih podataka već je objavljen u djelima o istoriji Bijeljine i Semberije. Uz pomoć arhivske građe iz Arhiva Eparhije zvorničko-tuzlanske, Istorijskog arhiva Beograda i matične službe beogradske opštine Stari Grad došli smo i do važnih podataka o ktitoru Hrama Svetog Stefana Iliji Rankiću, poznatom beogradskom industrijalcu iz prve polovine 20. vijeka. Ilija Rankić rođen je u Bijeljini 1884. godine a studirao je u Beogradu gdje je ostao da živi i radi. Bio je veoma uspješan poslovan čovjek, vlasnik više firmi i fabrika, kao i veliki dobrotvor. Pomagao je Crkvu, nacionalne i kulturne ustanove, sirotinju i đake. Pored Hrama Svetog Stefana u Bijeljini koji je osveštan 1937. godine za čiju je izgradnju donirao tadašnjih 200.000 dinara, Ilija Rankić bio je i ktitor Hrama Svetog Đorđa na Petrićevcu u Banjaluci koji je osveštan 1938. godine. Ilija je podigao taj hram u spomen na svoju suprugu Vukosavu koja je bila rođena Banjalučanka a upokojila se 1936. godine. Za izgradnju spomenika Kralju Petru Prvom Oslobodiocu u Bijeljini koji je podignut 1937. godine Rankić je takođe donirao značajna sredstva u iznosu od tadašnjih 50.000 dinara. Priložio je i 5.000 dinara za nabavku zvona za crkvu u Čađavici odakle je porijeklom njegova porodica, i učinio mnoga druga dobra djela.
Ovo istraživanje je i dalje u toku, i dalje prikupljamo podatke o ktitoru i istorijatu Hrama i gradskog groblja. S tim u vezi, odlučili smo da javno pozovemo sve zainteresovane Bijeljince koji raspolažu nekim arhivskim podacima, starim dokumentima i fotografijama iz istorije Hrama Svetog Stefana i bijeljinskog gradskog groblja u Pučilama da nam se jave i uključe u pripremu ove monografije. Ovo je jedan plemenit i važan poduhvat za očuvanje kulturne baštine našeg grada i ubijeđeni smo da će nam se javiti dosta naših sugrađana koji mogu da pomognu u ovom istraživanju, kaže Mirić.
Mirić ističe da je autorima monografije posebno važno ako neko posjeduje arhivsku građu o najstarijem periodu postojanja gradskog groblja u Pučilama.
- Pozivamo sve Bijeljince koji raspolažu podacima o svojim precima koji su sahranjeni na gradskom groblju u Pučilama do 1945. godine da nam dostave te podatke jer nam je cilj da izvučemo iz zaborava ljude koji su zaslužni za život Bijeljine, da današnje i buduće generacije znaju za te ljude, da se zna i ko su njihovi potomci. Ukoliko neko raspolaže sa starim fotografijama groblja ili pojedinačnih nadgrobnih spomenika svojih predaka, posebno iz perioda 19. vijeka ili sa početka 20. vijeka, ili dokumente, novinske članke i druge arhivske podatke vezane za gradsko groblje u Pučilama, i to bi bio veoma značajan doprinos ovoj monografiji. Takođe, dobro bi došle i fotografije iz vremena gradnje i prvih godina postojanja Hrama Svetog Stefana a posebno fotografije unutrašnjosti Hrama, kao i novi detalji o ktitoru Hrama Iliji Rankiću. Hram Svetog prvomučenika i arhiđakona Stefana osveštan je 1937. godine i sve do danas predstavlja duhovno i kulturno-istorijsko blago srpskog naroda u Bijeljini i Semberiji. Zbog toga je ova monografija veoma važna kao čuvar sjećanja na staru Bijeljinu i ljude koji su zaslužni za razvoj ovog grada, kaže Saša Mirić.
Planirano je da ova monografija bude objavljena tokom 2022. godine, povodom 85. godišnjice od osveštanja Hrama Svetog prvomučenika i arhiđakona Stefana.
