Situacija na carinskim terminalima nije zadovoljavajuća: Pravila važe samo na papiru

Pokazala je to najnovija analiza Kancelarije za reviziju institucija BiH u kojoj su sagledali koliko su nadležni u djelo sproveli preporuka koje su im dali u decembru 2015, kada su objelodanili nalaze revizije učinka pod nazivom "Upravljanje carinskim terminalima".

Domaći terminali su, naime, u vlasništvu preduzeća ili opština koji imaju potpisane ugovore sa Upravom za indirektno oporezivanje (UIO) ili u vlasništvu te institucije koje imaju obavezu da uplaćuju određene iznose u budžet. Rezultati praćenja ukazuju na to da je uočen određeni napredak u ovoj oblasti, u odnosu na period kada je rađena revizija te da je UIO BiH preduzimala korektivne radnje s ciljem, između ostalog, bolje naplate.

- Međutim, još ima prostora za sistemsko unapređenje oblasti. Potrebno unapređenje se posebno odnosi na definisanje kriterijuma zbog čega se na određenoj lokaciji formira terminal. Ima mjesta za poboljšanje u smislu preciznijih kontrola da bi svi ispunjavali uslove iz ugovora koje imaju vlasnici terminala sa UIO, jer kontrole ukazuju na to da postoje terminali koji ih ne ispunjavaju - konstatovano je u revizorskom izvještaju.

Revizori su posjetili, između ostalih, carinske terminale u Gradišci, Brodu, Sarajevu, Sokocu i Gorica. Na dvije od pet lokacija su evidentirane gužve, a na tri da ne poštuju odredbe ugovora o dužini trajanja čuvanja video-nadzora i ugovorenog prostora za smještaj oduzete robe ili vozila.

- Akti koji se odnose na upravljanje carinskim terminalima su doneseni i unaprijeđeni. Ipak, unapređenjem akata nisu utvrđeni dovoljno jasni, precizni i mjerljivi kriterijumi za uspostavljanje carinskih terminala, a nisu rađene ni naknadne analize opravdanosti samostalnog upravljanja ili davanja trećim licima na upravljanje, posebno kod terminala sa većim obimom prometa, a time i prihoda - zaključeno je u izvještaju, uz naglasak da su i ranije kontrole pokazale da oko trećine terminala ne ispunjava uslove iz zaključenog ugovora sa UIO.

Naknada za korišćenje terminala iznosi 40 maraka za teretna vozila, 10 za putnička te pet KM za sva prazna vozila nosivosti iznad tri i po tone. Evidentno je i povećanje prihoda po osnovu naplate te naknade, tako da su lani inkasirana 18,2 miliona KM, što je za više od četiri miliona nego u odnosu na period sprovođenja prvobitne revizije.

Garancija

Revizori su podsjetili da je novom odlukom preciznije definisan pojam carinskog terminala te ko ga može posjedovati. Kao novina propisana je bankarska garancija kao pokriće za eventualno neizmirene obaveze po osnovu prihoda od terminala, čime je minimizovana mogućnost da oni koji su vlasnici imaju dugove po ovom osnovu, kao u ranijem periodu.