Užarene linije u institucijama na nivou BiH: Cijene pale, računi milionski

Pokazala je to analiza Kancelarije za reviziju institucija na nivou BiH, a rezultati su sumirani u reviziji učinka “Upravljanje troškovima fiksne i mobilne telefonije”.

Maksimalni iznosi računa za sve institucije, a ima ih više od 70 na nivou BiH, utvrđeni su pravilnikom koji datira iz 2014. godine. Imajući u vidu da se, prema navodima revizora, od tada do danas znatno promijenilo stanje na tržištu telefonije, opšta ocjena je da nadležni nisu pratili kretanja te su tako pogodovali nerealnim izdacima.

- Većina nije analizirala potrebne količine telefonskog saobraćaja i na bazi takvih rezultata planirala troškove. Ni iz Ministarstva finansija i trezora BiH, kao institucije odgovorne za izradu budžeta, nije tražena analiza potreba prilikom izrade tog ključnog finansijskog dokumenta - piše u revizorskom izvještaju.

Njihove analize, s druge strane, pokazuju da je iskorišćenost kupljenih usluga mobilne telefonije - pozivi, internet, poruke, ispod petine.

- Iako je pravilnikom ostavljena mogućnost Savjetu ministara BiH da može utvrditi proporcionalne promjene iznosa troškova telefonskih usluga za sve institucije, nisu koristili tu mogućnost - upozoravaju revizori.

Ne sporeći da je pravilnik o korišćenju mobilnih telefona doprinio smanjenju troškova, naročito u prvoj godini primjene, ipak su podvukli i da se, između ostalog, na bazi drugih podataka može konstatovati da taj pad u institucijama BiH ne prati pad cijena na tržištu za ove vrste usluga, te da postoji značajan prostor za dodatne uštede.

- Prosječna cijena različitih paketa usluga mobilne telefonije u 2021. godini je niža za oko 60 odsto u odnosu na 2015, a troškovi institucija za usluge mobilne telefonije u 2021. godini niži su za oko 15 odsto u odnosu na 2015. godinu. Pad cijena usluga je za skoro četiri puta veći od pada troškova institucija za usluge mobilne telefonije, a taj jaz mogao bi da se opravda povećanjem broja lica u institucijama BiH sa pravom korišćenja mobilnih telefona. Međutim, on je povećan za manje od dva odsto - navedeno je u izvještaju.

Brojne su, kako kažu, indicije koje upućuju na to da se sredstva iz budžeta za telefonske usluge ne troše na ekonomičan i efikasan način.

- S tim u vezi, izvještaji upućuju na nepravilnosti i neracionalno trošenje novca, a i istraživanja Kancelarije za reviziju su pokazala da postojeći aranžmani korišćenja telefonskih usluga ne obezbjeđuju ekonomičnu potrošnju - pišu revizori uz podsjećanje da se maksimalni godišnji iznosi troškova za službenike sa pravom korišćenja mobilnih telefona kreću od 60 do 6.000 maraka.

Jedan od razloga zbog kojih se ne sprovode analize potreba u institucijama BiH leži, prema navodima revizora, u postojećem pravilniku.

- Institucije se prilikom planiranja troškova telefonije, kao i tokom realizacije plana, nastoje kretati u zadatim okvirima, maksimalnim iznosima - istaknuto je u izvještaju.

Kontrole su pokazale da se, usljed odsustva analize, koriste pretplatnički paketi mobilne telefonije koji su iznad stvarnih potreba, što ima za posljedicu neekonomično trošenje budžetskih sredstava.

- Osim što nisu rađene analize iskorišćenosti kupljenih paketa usluga za lica kojima je dodijeljeno pravo na korišćenje mobilnih telefona, u pet institucija iz uzorka nisu rađene ni procjene radnih mjesta koja imaju potrebe za korišćenjem mobilnih telefona - zaključeno je u izvještaju.

Preporuke

Uz kritike, revizori su Savjetu ministara BiH savjetovali periodično ažuriranje dozvoljenih maksimalnih iznosa troškova na osnovu rezultata analize tržišta, uz stalno nastojanje da se obezbijedi namjenska potrošnja za telefonske usluge.

- Potrebno je razmotriti u kojoj mjeri je potrebno prilagoditi Pravilnik o korišćenju telefona u dijelu korišćenje/nabavke mobilnih telefona, imajući u vidu liberalizaciju tržišta, smanjenje cijena i drugih stavki - navedeno je u revizorskom izvještaju.