Za najmanje plate rade ugostitelji, građevinari i trgovci

Prosječna isplaćena novembarska neto plata radnika u trgovini iznosila je 661 maraka, a u djelatnosti saobraćaja i skladištenja 687 KM.

Iz Saveza sindikata RS saopštili su da su navedene prosječne neto plate isplaćene u novembru pokrivale troškove sindikalne potrošačke korpe od 31,71 do 36,37 odsto.

Sindikalna potrošačka korpa za četvoročlanu porodicu u Srpskoj u novembru lane koštala je 1.888 KM. Ovu korpu je prosječna isplaćena neto plata u novmbru, u iznosu od 880 KM, pokrivala sa svega 46,59 odsto.

U novembru su porodice u Srpskoj najviše novca trošile za nabavku prehrane - 689,1 KM, za stanovanje i komunalne usluge 582,6, te za tekuće održavanje domaćinstva 105,8 KM. Odjeća i obuća koštala je 139 KM, higijena i nejga zdravlja 89,7, prevoz 200,2, te obrazovanje i kultura 82,38 KM.

- Iz navedenih podataka jasno je u Srpskoj potrebno što prije potpisati opšti i granske kolektivne ugovore, te povećati plate i poboljšati životni standard svim radnicima, da bi se smanjio trend odlaska mlade, radno sposobne, kvalifikovane radne snage - saopštili su iz ovog saveza.

Iz Sindikata građevinarstva i stambeno-komunalne djelatnosti RS ocjenjuju teškim stanje u kojem se nalaze radnici u ovoj oblasti, u kojoj su plate među nižim u Srpskoj.

- U građevinarstvu je plata izuzetno mala u odnosu na prosječnu sindikalnu potrošačku korpu. U komunalnom sektoru prosječna plata je 800 KM, ali taj prosjek nije relevantan, jer se tu računaju i ugovorene plate menadžmenta komunalnih preduzeća, bez kojih prosječna plata u ovom sektoru ne bi iznosila više od 650 KM - rekla je predsjednica ovog sindikata Dragana Vrabičić.

Za male plate rade i zaposleni u trgovini, ugostiteljstvu, turizmu, koji dodatnu muku muče sa prekovremenim radom, koji im najčešće nije plaćen.

Ranija analiza Saveza sindikata RS pokazala je da je riječ o oko 29 miliona sati, te da u Srpskoj prekovremeno radi 43 odsto radnika, ali da svaki drugi za to nije plaćen. To znači da je u neplaćenom prekovremenom radu sakriveno od 13.000 do 15.000 novih radnih mjesta.

U Savezu sindikata RS naglašavaju da se situacija u ovoj oblasti neznatno popravila, ali u smislu da radnici koje nisu plaćeni za prekovremeni rad ili napuštaju posao ili prelaze kod drugog poslodavca.

- Novim Zakonom o radu RS povećan je broj prekovremenih radnih sati, a smanjena novčana naknada za uvećanje plate po osnovu ovog rada. Prema našim informacijama, do kojih dolazimo preko službe za besplatnu pravnu pomoć, prekovremeni rad i dalje postoji u značajnoj mjeri - rekao je ranije za Srpskainfo generalni sekretar ovog Saveza Goran Stanković.

Dodao je da je prekovremeni rad posebno zastupljen u oblasti trgovine, ugostiteljstva, turizma, građevinarstva i drvne industrije.

- Tu je povećan broj prekovremenih sati iz dva razloga. Prvi je što veliki broj radnika iz tih djelatnosti odlazi iz RS, a njih poslodavci moraju da nadoknade kroz prekovremene sate. Drugo, imamo niska primanja, pa je u tim djelatnostima teško naći nove radnike. Onda poslodavci koriste one koji rade, a inspekcijama je teško da dokaže kršenje zakona u ovoj oblasti - istakao je Stanković.

Podsjetimo, najviša prosječna neto plata u novembru prošle godine u RS od 1.379 KM isplaćena je u oblasti finansijske djelatnosti i osiguranja i veća je za 1,47 odsto nego oktobarska.

Ne prikazuju prekovremeni rad

Anketa Zavoda za statistiku RS je pokazala da svi radnici rade prekovremeno, ali nema podataka o plaćanju prekovremenih sati. Istovremeno, istraživanja Saveza sindikata RS pokazuju da mnogi poslodavci ne prikazuju prekovremeni rad i da oko 10.000 legalno zaposlenih radi više od 40 sati sedmično.

Po istraživanju ovog saveza, radna sedmica radnika koji rade prekovremeno traje 45 sati, a kod nekih čak i 50 sati. U Inspektoratu RS kažu da prekovremeni rad ne može trajati više od 10 sati sedmično, niti duže od 4 sata dnevno.