Sindikat: Povećanje plata da bude uslov za subvencije privrednicima

U svom prijedlogu reformskih mjera za Republiku Srpsku od 2027. godine do 2029. godine u kojem je utvrdio 12 ekonomskih prioriteta, Savez sindikata traži i uspostavljanje jedinstvenog registra podsticaja koji bi pokazao kome se dodjeljuje javni novac, u kojem iznosu i s kakvim rezultatima.

Posebno ističu da se ekonomski razvoj ne može mjeriti isključivo rastom bruto domaćeg proizvoda, povećanjem ukupne dobiti privrednih subjekata, rastom investicija ili prihodima budžeta.

“Njegova stvarna vrijednost ogleda se i u tome da li radnik od svoje plate može da živi dostojanstveno, može li porodica podmiriti osnovne životne potrebe, jesu li radna mjesta sigurna, uslovi rada zdravi i bezbjedni i da li ljudi u Republici Srpskoj vide perspektivu za sebe i svoju djecu. Nije dovoljno govoriti o nedostatku radne snage ako se ne rješavaju uzroci zbog kojih radnici odlaze“, kažu u sindikatu.

U programu ekonomskih reformi sindikat traži da se u naredne tri godine unaprijedi tripartitni i bipartitni socijalni dijalog i kolektivno pregovaranje kroz zaključivanje opšteg i posebnih kolektivnih ugovora u privredi.

Traži se rast plata, od najniže i sektorskih, preko budžetskih do fondovskih korisnika, te unapređenje ekonomsko-socijalnog položaja radnika.

Sindikat se posebno osvrće na uređivanje sistema plata i pravednije vrednovanje rada.

“Najniža plata mora zadržati svoju osnovnu funkciju zaštite radnika od nedovoljne zarade. Ona ne smije postati zamjena za sistem plata u kojem se vrednuju stručna sprema, složenost poslova, odgovornost, uslovi rada i ostvareni rezultati“, kažu u savezu.

Ističu da je uz nastavak rasta najnižih plata posebno bitno da one budu utvrđene prema stepenu stručne spreme, uz jasnije i pravednije razlike između nekvalifikovanih, kvalifikovanih, srednjeobrazovanih, višeobrazovanih i visokoobrazovanih radnika.

“Takođe, mora se spriječiti praksa kojom se povećanje najnižih plata koristi kao osnov za zadržavanje ostalih plata na nepromijenjenom nivou, te uzeti u obzir složenost poslova. Ako se razlike između plata radnika različitih kvalifikacija svedu na neznatne iznose, sistem plata gubi svoju motivacionu i vrednosnu funkciju“, poručili su iz sindikata.

Među ostalim zahtjevima sindikata su suzbijanje sive ekonomije, jačanje inspekcijskog nadzora i unapređenje poslovnog okruženja. Traži se pravednija poreska politika, te unapređenje zaštite i zdravlja na radu, reforma javnih preduzeća i jačanje odgovornosti za rezultate poslovanja.

“Konkurentnost privrede i rast životnog standarda radnika nisu suprotstavljeni ciljevi. Reforme moraju biti usmjerene na stvaranje privrede koja neće svoju konkurentnost zasnivati na niskim platama, nesigurnom zapošljavanju i nedovoljnoj zaštiti radničkih prava“, navode u sindikatu.

Podsjećaju da su uoči 1. maja 2026. godine, Savez sindikata i Vlada Republike Srpske potpisali su memorandum o zajedničkim mjerama za period 2026–2027. godine. Budući da sve dogovorene mjere nisu realizovane, zahtijevaju da se to desi, te se uključe i navedene reforme.

Osim toga, Savez sindikata Republike Srpske, Unija poslodavaca Republike Srpske i Vlada Republike Srpske usaglasili su prijedlog sporazuma o mjerama za unapređenje ekonomsko-socijalnog položaja radnika i podršku privredi, ali on još nije potpisan.

Savez sindikata poručuje da je neophodno okončati proces njegovog usaglašavanja i potpisivanja sporazuma, te nastaviti aktivnosti na zaključivanju opšteg kolektivnog i posebnih kolektivnih ugovora u privredi, piše Capital.